Cacao is
ontstaan in het Amazonegebied, wat zich later richting Mexico en
het noorden van Zuid-Amerika heeft verspreid.
Begin 16e eeuw doordrongen Spanjaarden het
cacaogebied. Zij ontdekten dat de bevolking daar de
cacaogrondstof als genotmiddel gebruikten. De Spanjaarden hebben
ervoor gezorgd dat de cacao ook in andere gebieden werd
geïntroduceerd, hierdoor wisten ook andere landen van het bestaan
van cacao af. De cacao bereikte begin 19e eeuw ook
West-Afrika.
De cacaoplant
Een cacaoplant is gemiddeld 1 meter hoog en kan uitgroeien
tot ruim 10 meter lengte. Omdat de planten moeten worden geoogst en
onderhouden, laat men meestal de plant niet hoger groeien dan
4 meter. Na ongeveer 2 tot 4 jaar begint de cacaoplant te bloeien.
Er ontstaan dan kolven die ongeveer 6 maanden nodig hebben om te
groeien. Zodra de kolf is volgroeid wordt deze geopend. Eén
kolf bevat gemiddeld 30 tot 45 cacaobonen, ook wel zaden
genoemd. De zaden moeten eerst worden gedroogd, pas dan zijn ze
klaar voor verdere verwerking. Cacaoplanten geven per jaar
gemiddeld 1000 tot 1500 kilo cacaobonen per hectare.
Helaas worden deze grote aantallen niet altijd gehaald omdat de
cacaoplant gemakkelijk te maken krijgt met schimmel- en
virusziekten of plagen van motten, mieren, luizen of kevers.
Wassen en drogen
Geoogste cacaobonen worden in grote bakken gedaan en met jute
zakken of bananenbladeren afgedekt. De bonen worden vervolgens
iedere dag naar een volgende bak geschept. Drie dagen later
zijn de bonen dood en is de temperatuur ervan gestegen van
35 °C naar 50 °C. In zes dagen veranderen de bonen van een
paarse kleur in een bruine kleur. De bonen worden daarna
12 uur onder water gezet en worden ze gewassen. Daarna worden
de bonen gedroogd. Dit kan op twee manieren:
buiten (als daar de juiste temperatuur is) of kunstmatig (met hete
lucht). Het drogen van de bonen duurt maximaal 24 uur. Tot slot
worden na het drogingproces de cacaobonen
geselecteerd zodat ze kunnen worden geëxporteerd.
Belangrijke exportlanden van cacao zijn de Ivoorkust, Brazilië,
Ghana, Nigeria en Kameroen. De belangrijkste importlanden zijn
West-Europa, Amerika, Rusland en Afrika.
Aanvoer in Amsterdam
Vanaf oktober tot en met april komen er bijna
dagelijks grote containerschepen aan in de haven van Amsterdam, de
belangrijkste Europese haven op het gebied van cacao. De jaarlijkse
aanvoer van cacaobonen bedraagt hier tussen de 500.000 en 600.000
ton. Vanuit de landen Ivoorkust, Ghana, Nigeria en Kameroen komen
de schepen aan. Grote kranen zijn soms meer dan een dag bezig om
deze schepen te legen, maar ook weer te vullen met nieuwe
containers.
Opslag
Traditioneel zit de cacao in de containers verpakt in jute zakken,
maar tegenwoordig ook steeds vaker in bulk. Cacao is een
seizoensproduct, maar wordt het hele jaar door verwerkt tot
cacaopoeder en cacaoboter. Dit komt doordat de cacaobonen
worden opgeslagen. De opslag is zowel voor de termijnmarkt
als voor de industrie. De opslag voor de industrie blijft
meestal maximaal een jaar liggen, maar voor de termijnmarkt kan
deze periode oplopen tot 10-15 jaar.
Verwerking
De volgende stap is de verwerking
van de cacaobonen. De bonen worden geroosterd in
draaiende trommels in een temperatuur tot 140°C. De
temperatuur en duur bepalen voor een groot deel de uiteindelijke
smaak van de cacao. De geroosterde bonen gaan vervolgens door een
breker. De dop breekt open en wordt weggeblazen
zodat alleen de kern overblijft. De kernen worden in de
cacaomolens fijngemalen tot een dikke vaste pasta, de
cacaomassa. Uit dit product kan het vet onttrokken worden, de
cacaoboter. De dikke, harde klomp die overblijft wordt
vermalen tot magere cacao, of cacaopoeder.
Vervolgens wordt er een juiste melange van de cacaopoeder gemaakt
en kunt u genieten van heerlijk dampende chocolade.
Lees hier
meer over de wereld van koffie.